TIMARAKA: 70
NKARHI: 2½ wa tiawara
Papila leri ri na 16 wa tipheji.
XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (FAL)
PAPILA RA 2 (P2)
GIREDI YA 12
SWITSUNDZUXO
Hlaya swiletelo leswi nga eka pheji leyi u nga si sungula ku hlamula swivutiso.
Xiya tafula ra nongonoko wa vundzeni leri nga eka pheji leyi landzelaka kutani u fungha tinomboro ta swivutiso swa tibuku leti u dyondzeke tona lembe leri. Endzhaku ko endla tano, hlaya swivutiso swoleswo kutani u hlawula leswi u lavaka ku hlamula swona.
Papila leri ri na mune wa swiyenge:
XIYENGE XA A:
XIYENGE XA B:
XIYENGE XA C:
XIYENGE XA D:
Novhele 
Ntlangu 
Swirungulwana/swihungwana 
Vutlhokovetseri 
Landzelela swiletelo leswi nga eku sunguleni ka xiyenge xin'wana na xin'wana hi vukheta.
Hlamula SWIVUTISO SWIMBIRHI NTSENA, hileswaku xivutiso XIN'WE eka xiyenge xin'wana na xin'wana xa leswimbirhi u swi hlawuleke. Tirhisa nongonoko wo tikamba lowu nga emakumu ka phepha ra swivutiso ku ku pfuna ku endla tano.
Nombora swivutiso swa wena tanihilaha swi nomboriweke hakona eka phepha ra swivutiso.
Sungula swivutiso swa xiyenge xin'wana na xin'wana eka pheji YINTSHWA u tlhela u nkhwatihata emakumu ka xiyenge xin'wana na xin'wana.
Tlula ntila loko u hetile nhlamulo ya xivutiso xin'wana na xin'wana.
Tsala hi vurhon'wana (swi saseka no vonaka) u ri karhi u landzelela milawu ya mapeletelo, mahikahatelo na mavumbelo ya swivulwa.
Nkarhi lowu pimanyetiweke: Tirhisa timinete ta kwalomu ka 60 eka xiyenge xin'wana na xin'wana.
TAFULA RA NONGONOKO WA VUNDZENI
XIYENGE XA A: NOVHELE
HLAMULA XIVUTISO XIN'WE EKA SWIVUTISO LESWIMBIRHI
NOMBORO YA XIVUTISO
XIVUTISO
TIMARAKA
FA Thuketana
Xivutiso xa xitsalwana
KUMBE
FA Thuketana
XIYENGE XA B: NTLANGU
HLAMULA XIVUTISO XIN'WE EKA SWIVUTISO LESWIMBIRHI
Byokota Madlayisani-
Xivutiso xa xitsalwana
KUMBE
Byokota Madlayisani -
XIYENGE XA C: SWIRUNGULWANA/SWIHUNGWANA
HLAMULA XIVUTISO XIN'WE EKA SWIVUTISO LESWIMBIRHI
Xivutiso xa xitsalwana
KUMBE
XIYENGE XA D: VUTLHOKOVETSERI
HLAMULA SWIVUTISO SWIMBIRHI NTSENA EKA SWITLHOKOVETSELO LESWI NGA LAHA HANSI
Ra dzindza - B Ngobeni
KUMBE
KUMBE
KUMBE
XIYENGE XA A: NOVHELE
SWILETELO
U languteriwa ku hlamula xivutiso xin'we ntsena, xa xitsalwana kumbe swivutiso swa xikambelantwisiso.
NDZI NGO TINCIKI - FA Thuketana
Hlamusela leswi humeleleke kusukela loko Rice a ta va a hlongoriwile ekaya kufika loko mana wa yena a hundza emisaveni.
KUMBE
XIVUTISO XA 2: SWIVUTISO SWA XIKAMBELANTWISISO
NDZI NGO TINCIKI - FA Thuketana
Hlaya ntshaho lowu landzelaka hi vukheta kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona.
Wena rifu tinhlaya ta wena a ti karhali ha yini? Matino ya wena a ya guleki ha yini ke? Ha yini ya nga hlanhleki u sa ni maphundzu? U ta hi chuchuvula ku fika rini wena rifu?''
Xana i mani a nga vula marito lama nga laha henhla?
Boxa ndhawu na siku leri marito lawa ma nga vuriwa hi rona.
Hlamusela hi ku komisa timhaka to vavisa leti a ti humelerile ku kala munhu loyi a vula marito lawa.
Hlaya ntshaho lowu landzelaka, kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona.
Ina, ndzi ri tano, ndzi ri a nge ndzi teki,'' ku hlamula Manayila. ''A ndzi fambi ndzi tekiwa hi swikhalabyana mina, a ndzi hlanganangi nhloko.''
Boxa mavito ya vanhu lava Manayila a a vulavula na vona ku kala a vula marito lama nga laha henhla.
Xana mukhalabya loyi ku vulavuriwaka hi yena i mani?
Hlamusela xivangelo xa nhlengeletano leyi vanhu lava a va ri na yona.
Boxa mavito ya vamakwavo va loyi a vuleke marito lama nga laha henhla.
Hlaya ntshaho lowu landzelaka, kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona.
Murhandziwa, ndzi tsala papila leri ndzi ri epurasini leri va nge i ...''
Boxa vito ra purasi leri ku vulavulariwaka hi rona.
Hlamusela hi ta makhomiwelo ya munhu loyi a tsaleke papila leri.
Boxa mavito ya vanhu lava a a tirha na vona epurasini.
Xana eka papila leri Manayila u rhumiwe yini eka mana wa mutsari?
I yini lexi endleke leswaku mubohiwa loyi a humesiwa ejele?
NTSENGO WA XIYENGE XA A:
XIYENGE XA B: NTLANGU
SWILETELO
U languteriwa ku hlamula xivutiso xin'we ntsena, xa xitsalwana kumbe xa swivutiso swa xikambelantwisiso.
XIVUTISO XA 3: XITSALWANA
Hlamusela hilaha N'wa-Rimbelule a nyikeke vumbhoni byo khomisa Mavundza hakona.
KUMBE
Hlaya ntshaho lowu landzelaka hi vukheta, kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona.
Mathebula: Wa hemba u titwa swinene. Va ri wena u ni maxaka yo tala ya xinuna laha
Boxa ndhawu laha vanhu lava va vulavulaka va ri kona.
Xana i mani loyi Mathebula a vulavulaka na yena?
Boxa mavito ya swigangu swa munhu loyi Mathebula a vulavulaka na yena.
Boxa xivangelo lexi siveleke Mathebula ku tlhelela exilungwini na loyi a vulavulaka na yena.
Hlaya ntshaho lowu landzelaka hi vukheta, kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona.
Mavundza: Leswi va nge vanhu va dlawa hi tin'anga, xana i tin'anga ti nga dlaya ndhuna?
Hlamusela leswi nga humelela hi ku komisa ku kala Mavundza a vula marito lama.
Hlaya ntshaho lowu landzelaka hi vukheta, kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona.
N'wa-Rimbelule:
A ho kumbexana (A sungula ku hlamusela ta nkhuvo, nyimpi ya ndhuna na Mathebula, a kondza a fika exigwanini xa mahungu ya yena loko a humesa xidzobyana xa mbuti ...).
Vula leswi xidzobyana lexi a xi ri na Mavundza a xi phutserile swona, na leswaku a a lava ku ya swi tirhisa yini.
Xana N'wa-Rimbelule a a vulavula na vamani?
Boxa xivangelo lexi endleke leswaku N'wa-Rimbelule a nyika vumbhoni lebyi.
Hlaya ntshaho lowu landzelaka hi vukheta, kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona.
Mathebula:
Se a a va vonile leswaku i vamani naswona a a tiva lexi va teleke xona.
Kasi hi n'wina vasati va Mavundza? Fambani ...
Xana vasati va Mavundza a va ya lava yini emutini wa Mathebula?
Xana loko Mathebula a fika emutini wa yena i vamani van'wana lava a va kumeke handle ka vasati va Mavundza?
Xana Mavundza a a fanele ku dlayiwa hi nkarhi muni naswona kwihi?
Boxa vito ra loyi a dlayeke Mavundza.
Nyika tidyondzo TIMBIRHI leti u ti kumeke eka tsalwa leri.
NTSENGO WA XIYENGE XA B:
XIYENGE XA C: SWIRUNGULWANA/SWIHUNGWANA
SWILETELO:
U languteriwa ku hlamula xivutiso xin'we ntsena, xa xitsalwana kumbe xa swivutiso swa xikambelantwisiso.
XIVUTISO XA 5: XITSALWANA
Hlaya ntshaho lowu landzelaka hi vukheta kutani u hlamula swivutiso leswi swi nga ehansi ka wona.
Rirhandzu na yena u sale a katekisiwa hi n'wana wa nhwanyana. A a nga rhandziwi a ku ri tanani mi ta vona. N'wana wa kona o va tandza rinene. A a tshama a ri enhlaneni wa kokwa wakwe. N'wana wa kona u thyiwile vito ra Tsakani, leswi swi vulaka leswaku ku ta ka yena emisaveni a swi tsakise kokwa wa yena.''
Ku hlawula ndluwa u siya hove swi vula ku rhandza munhu un'wana u venga un'wana.
Kombisa ntiyiso wa mhaka leyi u ri karhi u kongomisa eka leswi swi humelelaka eka xirungulwana lexi.
KUMBE
Hlaya ntshaho lowu landzelaka hi vukheta kutani u hlamula swivutiso leswi swi nga ehansi ka wona.
Ku endlela leswaku ndzi nga khiriwi hi vatirhikulorhi ndzi nge pfuki ndzi tirhisile rito lera 'baas' laha femeni. Kambe le Yeoville kona loko mulungu a ku: Socks, mina ndzi ta n'wi hlamula ndzi ku 'ja, baas' kumbe ndzi hlamula mesisi ndzi ku: ''Mesisi, I am came.'' A swi dlayi munhu leswi, swo nyanya ku ndzi tshembisa hi valungu va mina. Sweswo ntsena!''
Nyika vito rin'wana ra Socks u tlhela u vula leswaku a a tshama kwihi.
Hlamusela leswaku a swi sukela kwihi ku kala Socks a vula marito lama.
Hi ku vuIa ka Socks, i yini lexi a xi endla leswaku Valungu va n'wi tshemba? Vula SWIMBIRHI.
I yini lexi endleke leswaku Valungu va tshika ku tshemba Socks?
Vula vito ra Mulungu loyi Socks a a tirha eka yena.
Tlhela u hlaya ntshaho lowu landzelaka hi vukheta kutani u hlamula swivutiso leswi swi nga ehansi ka wona.
Loko ho tsundzuka kahle a hi ro sungula a kombela ku tshunxiwa leswaku a ya lahla mhani wakwe. A hi ringeteni ku dya marhambu ya nhloko, mhaka yi kona la' xikarhi. Na ka njhani, yi kona mhaka yi hi tumbelelaka!'' ''Sweswi tanihilaha swi nga boxiwa, swi hi hlanganisa tinhloko. U nge swi tivi leswaku mukhegula va love eka lero sungula kumbe hi kona va lova. Ku kuma sweswo swo lava ku tirhisa vutlhari.''
Hlamusela leswaku a swi sukela kwihi ku kala marito lama nga eka ntshaho lowu ya vuriwa.
Hlamusela leswaku ''ku dya marhambu ya nhloko'' swi vula yini.
Hi ku vona ka wena, hungu ra xirungulwana lexi ra yelana na vito ra xona ke? Seketela nhlamulo ya wena.
Hi wihi ntiyiso lowu vathori va munhu loyi va wu kumeke, naswona va wu kumise ku yini?
Xana loko ngi a ku ri wena muthori wa Socks la kumeke ta vukanganyisi bya Socks, a wu ta endla yini?
Timhaka leti humelelaka eka xirungulwana lexi ta khorwisa ke? Seketela nhlamulo ya wena.
Xana swendlo swa Socks swo biha entirhweni swi n'wi fikise kwihi?
Hi yihi dyondzo leyi kumekaka eka xirungulwana lexi?
NTSENGO WA XIYENGE XA C:
XIYENGE XA D: VUTHLOKOVETSERI
SWILETELO
Eka xiyenge lexi, hlawula swivutiso SWIMBIRHI, u hlamula swona NTSENA.
XIVUTISO XA 7
Hlaya xitlhokovetselo lexi landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi swi nga ehansi ka xona.
RA DZINDZA - B Ngobeni
Mindyangu ya namuntlha yi khome hi ritukulu,
Yi orha switiko swa khombo,
Ndlati ya madzolonga ya baleka,
Xipululu xi tshikele mandza ya xona emindyangwini,
Mindyangu yo khoma timbilu loko ri dzindza ri hatima.
Tinxangu ta mindyangu ti khomisa nsululwana,
Namuntlha emindyangwini ku handza n'hwari,
Matsune na nkati a yi vhikeki,
Yi minya ku minya,
Ku sala switlakati swa swiketi na maburuku.
Mahlo yanga ya phutsela hi riphimela,
Ku vona mitsumbu ya ndyangu yi lo nhavululu!
Bombo ra namuntlha ra nuha,
Tinhlampfu ta xona ti dlidlimbetela vukati emasirheni.
I nkunzi muni yo loko ti gomolana,
Yi yayarhela ntlhambi hinkwawo bi!!
Na mugulugudela wa marhole wo hava xisandzu wu kukuriwa,
Ku sala xivala na migoqo ya tingana,
Hakunene mapapa ya fuwe mpfula na ndlati.
Layani tinhloko ta mindyangu ti ta kota ku vohla vukari,
Hikuva minete yin'wana na yin'wana xigitsi xi hlanta rifu emindyangwini,
Vatshiveri na swiciwana va dyela enghinghiyeni,
Swihlungwana swi fihle swo tala,
Phela mpfula ya xihangu yi siya maphokolo emindyangwini.
SWIVUTISO
Hi mitila ya mune nyika mongo wa xitlhokovetselo lexi.
Xana mutlhokovetseri u vula yini eka mitila ya 16 na 17 loko a ku:
I nkunzi muni yo loko ti gomolana,
Yi yayarhela ntlhambi hinkwawo bi!!''
Xana loko mutlhokovetseri a vulavula hi ''xikhohlolarifu'', u kongomisa eka yini? (Xiya ntila wa 14).
Hlamusela leswi mutlhokovetseri a vulaka swona eka ntila wa 2 loko a ku: ''Yi orha switiko swa khombo.''
Xana ku timela nhova eka mavulavulelo ya masiku hinkwawo swi vula yini? (Xiya ntila wa 23).
Xana eka xitlhokovetselo lexi ''ku timela nhova'' swi vula yini? (Xiya ntila wa 23).
Xana ''swiciwana'' eka ntila wa 26, ku vuriwa vamani?
Xana endyangwini ''loko un'wana a ku xa n'hwari, un'wana a ku xa nkengere'', hi loko ku humelela yini? (Xiya ntila wa 22).
KUMBE
XIVUTISO XA 8
Hlaya xitlhokovetselo lexi landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi swi nga ehansi ka xona.
Ivi va ba hi nenge,
Swo tiyela hi lava xikhwama xo enta,
Vachayeri vo rila yi oma,
Hikuva nxavo wo gonya wu gonyile.
Hambi vakhandziyi ri va xele kambirhi,
Loko u teka rendzo u fanele wo halaka,
Hikuva mabazi na mathekisi swi minya swikhwama swa vona,
Mikhamu yo nuha yo mbvee!
Lexi ndzi kweveka i rivilo ro gonya ka mafurha,
Ya khupuka hi ntsengo wo bumbula.
Leswi swi vangela rixaka ku kecela hi vutomi,
Riendzo ri kukurheta xuma xo vonaka,
Va boheka ku ya xokola na leyi a va yi khonetile lomo,
Leyi a yi ri ya ndzindzakhombo,
Mbilu yanga ya fufunha,
Swi tsandze valava va nga fumbarhela xuma xo nona,
Va kale va wa mapa.
SWIVUTISO
Hi mitila minharhu, nyika mongo wa xitlhokovetselo lexi.
Xana eka ntila wa 1 loko mutlhokovetseri a ku: ''Nxavo wa mafurha wa gonya n'hweti na n'hweti'', u vula yini?
Hlamusela leswaku mutlhokovetseri u vula yini loko a ku: ''Hambi vakhandziyi ri va xele kambirhi''. (Xiya ntila wa 7).
Nyika mavizweni wa ''xuma''. (Xiya ntila wa 14).
Xana mutlhokovetseri u vula yini loko a ku: ''Mikhamu yo nuha mbvee!'' (Xiya ntila wa 10).
Hlamusela leswaku mutlhokovetseri u vula yini loko a ku: ''Mabazi na mathekisi swi minya swikhwama swa vona.''
KUMBE
XIVUTISO XA 9
Hlaya xitlhokovetselo lexi landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi swi nga ehansi ka xona.
Ndzi n'wana wa wena Yehovha,
Ndzi wa wena Tatana,
Ndzi hlangana na mitlhamu leyi rhiyiweke,
Yin'wana yi ndzi phasa ndzi nga ehleketangi,
Kambe a ndzi ku rivali,
Vito ra wena ri dzimile timitsu embilwini ya mina.
Ndzi pfa ndzi chochovela enhoveni ndzi nga titwangi,
Ndzi pfa ndzi tikuma etiveni ra mitwa ya lunya,
A hi ku rhandza ka mina Tatana,
Ko va vuvabyi bya xitshuketa,
Ndzi pfa ndzi tikuma eka mahanyelo yo vindluka,
Kambe a hi ku rhandza ka mina,
I Sathana xi nga na mavondzo.
Ndzi ricece ra wena.
SWIVUTISO
Hi mitila ya mune, nyika mongo wa xitlhokovetselo lexi.
Eka ntila wa 2 mutlhokovetseri u vula yini loko a ku: ''Ndzi wa wena Tatana.''
Eka ntila wa 15, mutlhokovetseri u lumbeta Sathana eka leswi a swi endlaka, xana wena u yima na yena ke? Seketela nhlamulo ya wena.
Eka ntila wa 6, mutlhokovetseri u vula yini loko a ku: ''Vito ra wena ri dzimile timitsu embilwini ya mina.''
Nyika nhlamuselo ya ''vuvabyi bya xitshuketa'' eka mavulavulelo ya masiku hinkwawo. (Xiya ntila wa 10).
Nyika nhlamuselo ya ''vuvabyi bya xitshuketa'' eka xitlhokovetselo lexi. (Xiya ntila wa 10).
Eka ntila wa 13, mutlhokovetseri u vula leswaku u pfa a tikuma eka mahanyelo yo vindluka. Xana mahanyelo yo vindluka i mahanyelo ya njhani?
KUMBE
XIVUTISO XA 10
Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi swi nga ehansi ka wona.
Jaha ra jaha ri nga te tani,
Vutikukumuxi na manyunyu swi ku nkwe!
Exikarhi ka vakhalabya wo twa hi rito:
Wo twa hi ku khwaxa ka rito leswaku comela xi hetile.
Hi yena ntsumi ya laha byi bavaka,
Hakunene i jaha-mukhalabya.
Yena na mati i ximanga na kondlo,
Meno yakwe na ya honci ya antswa,
Mahlo i langavi ra ndzilo,
Malanga na swixalu hi le kaya.
Dyondzo yi n'wi landzurile,
Vujaha byi n'wi tlurile,
Kambe comela xi n'wi vukarha,
Xi n'wi rivata maxangu.
SWIVUTISO
Hi mitila ya mune, nyika mongo wa xitlhokovetselo lexi.
Xana eka ntila wa 2, mutlhokovetseri u vula yini loko a ku: ''Vumpohlo byi pyile''?
Xana mutlhokovetseri u vula yini eka ntila wa 17 loko a ku: ''Dyondzo yi n'wi landzurile''?
Ntila wa 14, lowu nge: ''Meno yakwe na ya honci ya antswa,'' wu ku tisela miehleketo muni?
Xana rito ''ntsumi'' eka ntila wa 11 ri vula yini eka nhlamuselo ya masiku hinkwawo.
Xana rito ''ntsumi'' eka ntila wa 11 ri vula yini eka xitlhokovetselo lexi?
Hi yihi dyondzo leyi u yi kumaka eka xitlhokovetselo lexi?
NTSENGO WA XIYENGE XA D:
NTSENGO WA TIMARAKA:
NONGONOKO WO TIKAMBA
XIYENGE
NOMBORO YA SWIVUTISO LESWI FANELEKE KU HLAMURIWA
KUMBE
A: NOVHELE
Xitsalwana kumbe Swivutiso swa xikambelantwisiso
KUMBE
B: NTLANGU
Xitsalwana kumbe Swivutiso swa xikambelantwisiso
KUMBE
C: SWIRUNGULWANA/
SWIHUNGWANA
D: VUTLHOKOVETSERI
